…………………….
✍ افشین ابراهیمی
کنگره عظیم اربعین حسینی ۱۴۰۵ در مرز بینالمللی مهران، پس از روزهایی سرشار از شور، معنویت و خدمترسانی، به ایستگاه پایانی خود رسید. رویدادی که هر سال، علاوه بر نمایش شکوه دلدادگی میلیونها عاشق اهلبیت(ع)، به محک جدی توان مدیریتی، فرهنگی، رسانهای و خدماتی دستگاههای اجرایی نیز تبدیل میشود.
بدیهیاست عملکرد متولیان اربعین، همانند هر رویداد بزرگ ملی و بینالمللی، خالی از نقد نیست. کاستیها، نارساییها و وعدههای محققنشده باید با نگاهی کارشناسانه، منصفانه و به دور از هیاهو مورد بررسی قرار گیرند تا مسیر خدمترسانی در سالهای آینده هموارتر شود. اما در کنار نقدها، انصاف رسانهای ایجاب میکند که نقاط قوت و تلاشهای ارزشمند نیز دیده و روایت شوند؛ چرا که نادیده گرفتن خدمات صادقانه، خود نوعی بیعدالتی در قضاوت است.
در این میان، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام با وجود محدودیتهای جدی اعتباری و کمبود امکانات، توانست سهم شایستهای در برگزاری باشکوه اربعین ایفا کند. راهاندازی موکب فرهنگی و هنری «شین» و قرارگاه رسانهای اربعین، نمونهای موفق از همافزایی فرهنگی، هنری و رسانهای بود که فراتر از انتظار ظاهر شد و توانست نقش مؤثری در انعکاس حالوهوای معنوی بزرگترین اجتماع انسانی جهان ایفا کند.
حضور مستمر و منظم خبرنگاران و فعالان رسانهای در پایانه مرزی مهران، پوشش لحظهبهلحظه اخبار، تهیه گزارشها، گفتوگوها و تصاویر، تأمین محتوای خبری رسانههای ملی و استانی و روایت بیواسطه از خدمترسانی و حضور میلیونی زائران، بخش مهمی از بار اطلاعرسانی این رویداد را بر دوش اصحاب رسانه استان گذاشت. خبرنگارانی که با کمترین امکانات، اما با بیشترین احساس مسئولیت، تصویری واقعی از اربعین مهران را به مخاطبان داخلی و خارجی منتقل کردند.
در کنار فعالیتهای رسانهای، حضور هنرمندان برجسته استان و کشور در موکب «شین»، اجرای برنامههای فرهنگی و هنری، تولید آثار فاخر با موضوع فرهنگ عاشورا و اربعین و ایجاد فضایی برای گفتوگوی فرهنگی با زائران، جلوهای دیگر از ظرفیتهای فرهنگی استان ایلام را به نمایش گذاشت؛ ظرفیتهایی که میتوانند در سالهای آینده با برنامهریزی بهتر، به یکی از ارکان اصلی دیپلماسی فرهنگی اربعین تبدیل شوند.
آنچه ارزش این تلاشها را دوچندان میکند، شرایط سختی است که این فعالیتها در آن انجام شد. گرمای طاقتفرسای نزدیک به ۵۰ درجه، کمبود امکانات رفاهی، محدودیت فضای استقرار و تنگناهای مالی، هیچکدام مانع از استمرار فعالیت شبانهروزی خبرنگاران، هنرمندان و دستاندرکاران فرهنگی نشد. این تلاشهای بیوقفه نشان داد که سرمایه اصلی اربعین، نیروی انسانی متعهد و دلدادهای است که خدمت را بر آسایش ترجیح میدهد.
با این حال، یک پرسش به ذهن متبادر میشود؛ چرا با وجود تجربه موفق سالهای گذشته و وعدههای مکرر مسئولان، زیرساختهای فرهنگی و رسانهای اربعین همچنان متناسب با جایگاه مهران بهعنوان مهمترین گذرگاه زائران توسعه نیافته است؟ انتظار میرفت پس از سالها برگزاری این رویداد عظیم، فضای مناسب برای استقرار رسانهها، امکانات رفاهی خبرنگاران، تجهیزات ارتباطی و زیرساختهای فرهنگی تقویت شود، اما بسیاری از این مطالبات همچنان بر زمین مانده است.
اربعین، این اجتماع بزرگ، بزرگترین فرصت برای روایت فرهنگ عاشورا، معرفی ظرفیتهای استان ایلام و نمایش چهره فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به جهان است. تحقق این هدف، مستلزم آن است که حوزه فرهنگ و رسانه از حاشیه به متن مدیریت اربعین منتقل شود و مسئولان، سرمایهگذاری در این بخش را نه هزینه، بلکه ضرورتی راهبردی بدانند.
طبیعی است اگر نقد کاستیها ادامه داشته باشد، اما در کنار آن باید از همه کسانی که در سختترین شرایط، چراغ فرهنگ و رسانه اربعین را روشن نگه داشتند نیز قدردانی کرد؛ چرا که روایت ماندگار اربعین، تنها در مسیرهای منتهی به کربلا شکل نمیگیرد، بلکه در قاب دوربین خبرنگاران، قلم نویسندگان و هنر هنرمندانی نیز ثبت میشود که بیادعا، حماسه عشق را برای تاریخ روایت میکنند.
