«تلخاب»، روستایی در بدره ایلام که با تنگه «کفنه‌لا» و آب‌های خروشان سیمره، مقصدی هیجان‌انگیز برای ماجراجویان و در عین حال یکی از خطرناک‌ترین نقاط گردشگری غرب کشور است
در ۲۵ کیلومتری جاده دره‌شهر به ایلام و در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری از مرکز استان، روستایی خودنمایی می‌کند که نامش با هیجان، خطر و زیبایی گره خورده است. تلخاب، روستایی در دهستان زرانگوش بخش هندمینی شهرستان بدره، بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ حدود ۷۷۲ نفر جمعیت داشته است. این روستا در جوار رودخانه و آبریز سد سیمره قرار دارد و به واسطه جاده خاکی نیروگاه برق که به موازات بستر رودخانه امتداد یافته، در سال‌های اخیر به یکی از قطب‌های گردشگری ماجراجویانه استان ایلام تبدیل شده است.
کفنه‌لا؛ تنگه‌ای که پیش از ورود باید کفن کنار گذاشت
قلب تپنده گردشگری تلخاب، تنگه‌ای است که اهالی آن را «کفنه‌لا» می‌نامند. نامی که از باورهای کهن بومیان سرچشمه گرفته است؛ آنان می‌گویند از روزگاران قدیم، هر کس می‌خواسته در این دره شگرف با آب‌های خروشان و صخره‌های شگفت‌انگیزش ماجراجویی کند، ابتدا باید کفنی برای خود کنار بگذارد و سپس خطرات را به جان بخرد. کفنه‌لا دره‌ای مخوف و پرآب با صخره‌های بلند و ترسناک است که صدای مهیب خروش آب رود سیمره در آن می‌پیچد؛ ترکیبی از وحشت و زیبایی که آن را به یکی از وسوسه‌انگیزترین مقاصد طبیعت‌گردی ایلام تبدیل کرده است.
تفریحات آبی؛ از شنا تا رفتینگ در رود سیمره
امید اسماعیلی کارشناس دفتر فنی استانداری ایلام در گفت‌گو با ایسنا در خصوص این روستای رویایی اظهار کرد: تلخاب را می‌توان پایتخت تنگه‌های آبی ایران نامید. در امتداد رودخانه سیمره و دریاچه سد سیمره، چندین تنگه و دره آبی و غیرآبی وجود دارد که هر کدام جذابیت خاص خود را دارند.
وی خاطرنشان کرد: معروف‌ترین آن‌ها همان کفنه‌لا است که بیشترین بازدید را در تابستان دارد و پس از آن می‌توان به تنگه نور تلخاب، آبشار تلخاب، تنگه برنجان کوهنانی و تنگه رووه اشاره کرد.
اسماعیلی بیان کرد: رفتینگ در رود سیمره محبوب‌ترین تفریح کفنه‌لاست که توسط گروه‌های طبیعت‌گردی با قایق بادی، پارو، کلاه و جلیقه ایمنی ارائه می‌شود. نکته جالب آنکه نرخ این تفریح تقریباً نصف قیمت رفتینگ در مناطق مشهوری چون پل زمان‌خان شهرکرد و چالکندی دزفول است و معمولاً خلوت‌تر نیز هست. قایق‌سواری، ماهیگیری، کمپ شبانه، آب‌تنی و شنا در آبشار تلخاب، و بازدید از کمپ‌های عشایری منطقه از دیگر تفریحاتی است که ارزش گردشگری بالایی دارند.
جاذبه‌های تاریخی و طبیعی
فرزاد شریفی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنیع دستی استان ایلام نیز در خصوص ویژگی‌های منحصر به فرد این روستا به ایسنا اظهار کرد: علاوه بر تنگه‌های آبی، تلخاب از نظر تاریخی نیز حرفی برای گفتن دارد. محوطه تلخاب، اثری مربوط به دوره ساسانی است که در دهستان هندمینی همین روستا واقع شده و در تاریخ ۳۰ دی ۱۳۸۵ با شماره ثبت ۱۶۹۲۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
وی خاطرنشان کرد: این محوطه تاریخی، نشان از قدمت کهن این منطقه دارد و می‌تواند برای علاقه‌مندان به باستان‌شناسی جذاب باشد.
اقامت و امکانات؛ از بوم‌گردی تا کمپ عشایری
شریفی افزود: روستا دارای اقامتگاه بوم‌گردی و امکاناتی نظیر کافه‌رستوران، غرفه سوغات و سرویس بهداشتی است؛ همچنین تورهای طبیعت‌گردی یک‌روزه و چندروزه‌ای برگزار می‌شود که شامل کمپ در کنار دریاچه سد سیمره، بازدید از تنگه کفنه‌لا، شنا در رودخانه و بازدید از آبشار تلخاب است و یک شب اقامت در خانه محلی را نیز در برنامه دارند.
اما تلخاب فقط زیبا نیست؛ خطرناک است
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنیع دستی استان ایلام یادآوری کرد: در کنار همه جذابیت‌ها، تلخاب یکی از خطرناک‌ترین مقاصد گردشگری استان ایلام است. کفنه‌لا در کنار دره ویژدرون، دو تنگه خطرناک ایلام شناخته می‌شوند که پیمایش آن‌ها فقط با تجهیزات تنگه‌نوردی و لیدر مجرب امکان‌پذیر است و برای خانواده‌ها و افراد آماتور کاملاً نامناسب است. متأسفانه در سال‌های گذشته حوادث متعددی در این منطقه رخ داده است.
چالش بزرگ؛ رانش زمین
تلخاب علاوه بر خطرات آبی، با یک بحران جدی دیگر نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند: رانش زمین. اهالی روستا حدود یک دهه است که با این پدیده مواجه هستند و در سال‌های اخیر شدت گرفته است. ترک‌های عمیقی در دیوار و کف خانه‌ها ایجاد شده که عرض برخی از آن‌ها به بیش از دو سانتی‌متر رسیده و خطر ریزش ساختمان‌ها را افزایش داده است. کارشناسان هشدار داده‌اند که بی‌توجهی به این پدیده می‌تواند به تخلیه کامل روستا و نابودی زیرساخت‌های آن منجر شود. رانش زمین در تلخاب ناشی از تحریکات و اقدامات عمرانی سد سیمره عنوان شده و مردم روستا سال‌هاست چشم‌انتظار اجرای طرح جابه‌جایی یا تثبیت زمین هستند.
توصیه‌های سفر
برای بازدید از تلخاب، رعایت نکات ایمنی ضروری است. بهتر است خودروی خود را در روستا پارک کنید و مسیر باقی‌مانده تا رودخانه را پیاده طی کنید. همراه داشتن لباس اضافه، آب آشامیدنی، کفش مناسب، جلیقه نجات و پاوربانک توصیه می‌شود. برای پیمایش تنگه کفنه‌لا حتماً از لیدر محلی و تجهیزات کامل استفاده کنید و از شنا کردن در نقاط ناشناخته و بدون تجهیزات ایمنی خودداری نمایید.
تلخاب، روستایی است که در آن زیبایی و خطر در هم آمیخته‌اند. از یک سو، تنگه‌های آبی خیره‌کننده، آبشارها و رود خروشان سیمره، آن را به بهشتی برای ماجراجویان تبدیل کرده است و از سوی دیگر، رانش زمین، خطر غرق شدن و حوادث مرگبار، آن را به یکی از مخوف‌ترین نقاط غرب کشور بدل ساخته است.
توسعه پایدار گردشگری در تلخاب، پیش از هر چیز نیازمند توجه جدی به ایمنی گردشگران، ساماندهی وضعیت رانش زمین و ارائه آموزش‌های لازم به بازدیدکنندگان است تا این بهشت مخوف، به جای تبدیل شدن به تله‌ای مرگبار، به مقصدی امن و خاطره‌انگیز برای طبیعت‌دوستان بدل شود.
