…………………
✍ ظاهر سارایی
بعد از از ماهها کار و کوشش و برنامهریزی امروز صبح، هفدهم آذرماه ۱۴۰۴ مراسم اختتامیه جایزه ادبی ایلام در سالن سینما فرهنگ مجمتع فرهنگی-هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ایلام برگزار شد. امروز هوا خوشبختانه بارانی بود و انتظار نمیرفت جمع قابل توجهی بتوانند در سالن حضور یابند اما برخلاف انتظار، سالن مملو از جمعیت بود و تمام صندلیها تا آخر مراسم پر بودند. این امر نشان از بینش بالا و دغدغه والای علاقهمندان به زبان و ادب و فرهنگ کردی در ایلام دارد.
مراسم راس ساعت ده صبح برگزار گردید و مقدمات این برگزاری شامل سخنرانیهای مدیرکل ارشاد ایلام، معاونت استانداری ایلام آقای افشین کریمی و گزارشهای محمدعلی قاسمی، دبیر این جایزه و آرش پالیزبان به نمایندگی از داوران این جایزه ادبی میشد. افشین کریمی سخنان امیدوارکنندهای برزبان راند و قول حمایت همهجانبه از فعالیتهای دبیرخانهی زبان و ادب کوردی ایلام را داد که امید است مسئولین اداره ارشاد و دبیرخانه زبان و ادبیات کردی در اجرایی کردن این قول بکوشند. مدیرکل ارشاد و فرهنگ اسلامی ایلام، که این جایزه در زمان تصدی ایشان برگزار گردید به حاضران خیرمقدم گفت و بر ادامه راه و حمایت از زبان و ادبیات کردی در ایلام تاکید ورزید. آقای قاسمی دبیر جایزه، از روند برگزاری جایزه ادبی قلم گزارشی ارائه کرد و آرش پالیزبان نیز از روند داوری گفت و اینکه در بعضی جهات زبان و ادب کوردی مورد استقبال و در مسیر پیشرفت بوده نظیر شعر، اما در بعضی جنبهها کار بیشتری لازم است از جمله ادبیات کودک و نوجوان کردی در ایلام که کمترین کوششها در تولید و عرضه کتاب در این زمینه مشاهده میشود.
در فرازی دیگر از مراسم، از خدمات فرهنگی آقای حاج سیاوش لطفیکار تقدیر بهعمل آمد. آقای لطفیکار بعد از دوران بازنشستگی، دست به کار بزرگی زد و تقریبا تمامی آثار بزرگ کلاسیک ادب فارسی و کردی گورانی را به نظم و شعر کردی جنوبی ایلامی برگردانده است که از آن جمله میتوان به شاهنامه، خمسه نظامی، قرآن مجید و بسیاری آثار دیگر اشاره کرد. حجم کارهایی که کرده شگفتانگیز است و آقای دکتر حبیبالله محمودیان، مدیر نشر زاگرو، و آقای نعمتالله داودیان در این کاربه عنوان ناشر و ویراستار وی را یاری کردهاند که به این سبب از آنان نیز تقدیر شد.
اجرای موسیقی در این مراسم منحصر به یک مورد، و آنهم اجرای تنبور بنیامین گراوند بود. بنیامین نوزده سال دارد و در نواختن تنبور استعدادی خاص دارد و توانستهاست در بین نوازندگان بزرگ این ساز آوازهای بههم برساند و در جشنوارههای مختلف، جوایز نفیسی از آن خود کند.
در فواصل مراسم، شاعران و نویسندگانی که آثارشان برگزیده شده بود، شعر خواندند. زارا امیدی، زهره ملکشاهی، احمد کریمی، مهدی آرمانی، روحالله بانقلانی، مهدی ربیعی و معراج فتحاللهی قطعاتی از شعر و نثر کردی را با توجه به وقت محدود برنامه برای حاضران خواندند. بهعبارتی دیگر در این مراسم از شاعران و نویسندگانی بسیار بااستعداد و آیندهدار رونمایی شد. کسانی که شعر و داستان خواندند، بخشی از نوآمدگان شعر و داستان کردی جنوبی در ایلام هستند که در آینده بیشتر از آنان خواهیم دید و شنید.
و در نهایت، از برگزیدگان و تجلیلشدگان دعوت شد تا جوایز و تندیسهای خەڵات ئەدەبی ئیلام به آنان اهدا گردد. برگزیدگان و تقدیرشدگان به شرح زیر عبارتاند از:
شعر کلاسیک کردی:
روح الله بانقلانی به خاطر کتاب «نوون عشق» برگزیده، و مهدی آرمانی به خاطر کتاب «شوون پای خاو» شایسته تقدیر.
شعر نو و نیمایی کردی:
سمیه فلاحی به خاطر کتاب «ئەوکلیان» برگزیده، و مهتاب رشیدیان بهخاطر چند اثر به شعر سپید کردی شایسته تقدیر.
داستان و رمان و قطعه ادبی:
زارا امیدی به خاطر کتاب «هووز مڵاکهت» برگزیده، و زهره ملکشاهی به خاطر کتاب «چەرخ خێاڵ» شایسته تقدیر.
پژوهش و ترجمه:
محمدجلیل بهادری به خاطر کتاب «گول سوو» برگزیده، و حجت رشیدی به خاطر کتاب «واژوو» و نبی احمدی به خاطر کتاب «ضربالمثلهای کردی پهله» شایسته تقدیر.
ترجمه شعر و نثر کردی:
نعمت داودیان به خاطر بازگردانی کتاب «قصههای مردم ایلام» اثر خداداد ابراهیمی به زبان کردی با نام «مهتهڵهیل مهردم ئیلام» برگزیده، و در بخش ترجمه شعر، فریبا غیاثی و علیه قیصربیگی شایسته تقدیر.
تک اثر:
احمدرضا کریمی، مهدی ربیعی، و معراج فتح اللهی برگزیده شدند.
این جایزه بخشی جنبی نیز داشت که در آن به آثاری توجه میشد که گرچه نویسندگان آن ایلامی نبودند اما به زبان کردی توسط ناشران ایلامی چاپ و منتشر شدهاند. در این بخش احسان معتضدی به خاطر کتاب «سیابهند و خهجێ» که نشر زانا منتشر کرده، شایستهی تقدیر تشخیص داده شد.
امید است این جایزه ادبی سالهای آتی نیز در فواصل زمانی منظمتر و نزدیکتر برگزار گردد و برگزارکنندگان از تجربیات برگزاری این دوره استفاده کرده و در آینده شاهد برگزاری گستردهتر و باکیفیتتر این جایزهی ادبی باشیم و به تمام دستاندرکاران این حرکت فرهنگی دستمریزاد و خستهنباشید میگوییم.
حواشی:
از حواشی این برنامه اعتراض خانم مهتاب رشیدیان به نتیجه داوری است؛ چرا که ایشان معتقدند او میبایست «برگزیده» میشد و نه «شایسته تقدیر»؛ که بهنظر میرسد کسانی که اثری به جشنوارههای ادبی میفرستند، قبلا این پیشفرض را قبول کرده باشند که آثارشان داوری خواهد شد و ممکن است برگزیده یا حایز رتبهی دلخواه نشوند. خانم مهتاب رشیدیان از چهرههای نوآور و خلاق در شعر سپید کردی است و قطعا این داوری چیزی از ارزشهای آثار ایشان نخواهد کاست.
یکی دیگر از شایستگان تقدیر، مبلغ اهدایی بابت این رتبه را ناچیز دانسته و اعتراض کرده، که البته این اعتراض وارد است اما دستتنگ مسئولان برگزار کننده نیز اجازهی گشادهدستی بیش از این نمیدهد.
بادا که برگزارکنندگان و شرکتکنندگان به هدف اصلی که اعتلای زبان و ادب کردی است، به عنون هدف اصلی نگاه کنند و بزرگوارانه و کریمانه کمیها و کاستیها را ببخشایند؛ چرا که برگزاری چنین مراسم و جوایزی بههرحال خالی از خلل نخواهد بود.
