……………
ایران در سال ۱۴۰۳، برای نخستین بار و پس از بیش از ۴ دهه، به یک واقعیت تلخ و بیسابقه رسید و تعداد تولدهای کشور به کمتر از یک میلیون نفر سقوط کرد.
این عدد نه فقط یک آمار ساده، بلکه زنگ خطری است که به صدا درآمده و هشدار میدهد کشور در حال ورود به بحران جمعیتی عمیقی است که میتواند طی چند دهه آینده سرنوشت سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایران را برای همیشه تغییر دهد.
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که که در ۲۱ آبان ماه ۱۴۰۰ توسط رئیس مجلس به دولت برای اجرا ابلاغ شد دارای ظرفیتهای خوبی است اما فقدان هماهنگی، بیتوجهی نهادهای اقتصادی و کمکاری دستگاهها، اجرای آن را به تعویق انداخته است.
کاهش بیوقفه نرخ باروری از دهه ۱۳۶۰ آغاز شده و هر سال شدت بیشتری یافته است.
کاهش بیوقفه نرخ باروری و روندی که کارشناسان آن را جنگی خاموش علیه بقا و توسعه کشور میدانند اکنون به نقطهای رسیده که ایران در آستانه یک زوال جمعیتی بیسابقه قرار گرفته است.
محمدبیگی عضو ناظر مجلس در ستاد ملی جمعیت:
قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که در سال ۱۴۰۰ تصویب شد، اکنون در حال ورود به چهارمین سال اجرایی است، اما در برخی نهادها اجرای آن ناقص یا با تأخیر است.
ایران برای نخستین بار در ۴۵ سال گذشته، به زیر یک میلیون تولد در سال رسیده و اگر این روند تداوم یابد وارد یک سیاهچاله جمعیتی خواهیم شد.
جنگ اخیر نشان داد که جمعیت، بزرگترین ثروت ملت ایران است.
کیاسری رئیس کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت مجلس:
دو استان گیلان و مازندران اکنون پیرترین استانهای کشورند و با کاهش جمعیت روبرو هستیم و نرخ تولد به شدت کاهش یافته و این یعنی ورود به مرحلهای خطرناک که بازگشت از آن دشوار است.
موضوع جمعیت اینکه در سطح کلان مدیریتی، جایگاهی ندارد و متأسفانه سازمان برنامه، وزارت اقتصاد، سازمان اداری و استخدامی و حتی وزارت تعاون تاکنون اقدام قابل توجهی در حوزه جمعیت انجام ندادهاند.
در حالیکه قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مشوقهایی چون پرداخت وام ازدواج، تسهیلات فرزندآوری، واگذاری زمین و حمایتهای معیشتی را پیشبینی کرده در عمل نهتنها این موارد اجرایی نشده بلکه حتی ارادهای جدی برای اجرای آن دیده نمیشود.
وقتی زوج جوانی برای دریافت وام ازدواج یک سال در نوبت باشد و هیچ نهادی خود را موظف به پاسخگویی نداند، چگونه میتوان از آنها انتظار داشت تشکیل خانواده بدهند یا به فرزندآوری فکر کنند؟
جمالیان عضو کمیسیون بهداشت مجلس:
کاهش موالید به این سطح، زنگ خطری برای کل کشور است که به تنهایی نمیتوان با تبلیغات و شعار آن را حل کرد و زوجهای جوان امروز درگیر مشکلات اقتصادی سنگین هستند.
قانون جوانی جمعیت اگر درست اجرا شود میتواند بسیاری از مشکلات را حل کند اما مشکل اصلی در اجرا است و وزارتخانهها باید هماهنگ عمل کنند.
قانون داریم، سیاستگذاری هم شده، بودجههایی هم تصویب شدهاند اما خانوادهای که هنوز در صف وام ازدواج یا مسکن است و فرزندش در نوبت پوشک و شیرخشک مانده یا مادری که برای یک سهمیه خودرو ماهها معطل است، از این سیاستها تنها چیزی که دیده، وعده و انتظار بوده است.
آنچه از مجموع گفتوگوها با سه نماینده مجلس بهروشنی نمایان است، یک حقیقت تلخ اما قابل پیشگیری است؛ بحران جمعیت در ایران، نه بهدلیل نبود قانون یا کمبود منابع، بلکه بهدلیل ضعف اجرایی، نگاه سودمحور در تخصیص امکانات و بیتوجهی به نیازهای واقعی مردم شکل گرفته است/خانه ملت؛ گلزری فرخندهبخ
