…………………
✍مصطفی بیگی
سرانەی مصرف گوشت در ایران بە دلیل ناتوانی مالی مردم بە سە کیلوگرم در سال برای هر نفر رسیدە است.
این مقدار احتمالا در استان ایلام کمتر است چون ایلام از لستانهایی است کە ضریب فلاکت و فقر بالاتری نسبت بە میانگین کشوری دارد.
کاهش مصرف گوشت باعث سوء تغذیە و ایجاد بیماریها و نارساییهایی در نسلهای آتی خواد شد
مطابق فرهنگ عامەی کورد فەیلی (فیلی)، ایلامیها بر این باورند کە کاهش مصرف گوشت باعث ایجاد حالتی در فرد میشود کە در کوردی بە آن “تامازروو” شدن میگویند.
آنان بر این باورند کە با خوراندن گوشت بە افرادی کە مصرف کمتری دارند از بروز این عارضە جلوگیری کرد کە اصطلاحا بە آن “نامازروو شکانن” میگویند.
مطابق این باور، کاهش بینایی و کاهش قد و کاهش حجم عضلانی و تواناییهای فردی از عوارض روی دادن این حالت است و طبیعتا در فرهنگ آشپزی و تفریح و تغذیەی ایلامیان کە در طول تاریخ مبتنی بر مصرف حداکثری گوشت بودە، تاثیر درازمدت خواهد گذاشت.
برپز این عوارض و مطالعات تطبیقی مابین باورهای موجود در فرهنگ عامەی کورد و نتایج تحقیقات، نیازمند تحقیق میباشد.
فرهنگ مصرف گوشت قرمز در ایلام قدمتی چندین هزار سالە دارد. گفتە میشود کە بز و حتی گوسفند، برای اولین بار در زاگرس اهلی شدە است و در تپەهای باستانی ایلام کە در شهرستان دهلران کە بخشی از صفحەی کورد است، قرار دارند و قدمتی بیش از یازدە الی سیزدەهزار سالە دارند، نقش بز بر روی سفال.های مکشوفە بیانگر این مهم است و در مفرغهای کشف شدە از زاگرس نیز نقش بز، پرکاربرد بودە است. و تحمیل این تغییر عادت بە عنوان یک شوک فرهنگی-اجتماعی و گسست فرهنگی نیز تلقی میشود کە قطعا اینگونە موارد بە چشم سیاستگذاران کشوری نمیآید در حالیکە برابر قانون داشتن پیوستهای فرهنگی-اجتماعی و زیستمحیطی قانون است و داشتن پیوست عدالت نیز از منضمات توصیە شدە برای قانون برنامە توسعە میباشند و در بخشینگریهای معمول فراموش میشوند.
این فراموشکاری باعث حذف دامداری سنتی بە عنوان یک شیوەی معمول چندهزارسالە در زاگرس و ایلام نیز، خواهد شد کە علاوە بر حذف این شیوەی معیشتی، باعث حذف نژاد بز کوردی و گوسفند کوردی کە زاگرس و استان ایلام از ذخیرەگاەهای ژنتیکی آن میباشد خواهد شد.
مصرف گوشت از ۱۳ کیلوگرم در سال ۱۳۹۰ بە ۶ کیلوگرم در مهرماە ۱۴۰۱ و در چند ماە اخیر بە سە کیلوگرم در سال ۱۴۰۱ رسیدە کە بە دلیل افزایش تورم و هفدە برابر شدن قیمت گوشت میشود و در دهکهای پایین جامعە از سبد خانوارهایی کە امکان خرید یا جابەجایی ندارند حذف میشود و بیشتر بە دلیل تحمیل الگوی مصرف مانند است نە تغییر الگوی مصرف و هم تولیدکنندە و هم بیشتر مصرفکنندە از آن متضرر میشوند.
تحمیل الگوی مصرف بە دلیل افزایش فقر، تبعات اجتماعی و احساس تبعیض را نیز بە دنبال دارد.
