…………………….
■ علیاصغر اسدی
صالحآباد نامی آشنا برای هر ایلامی و هر ایرانی، مکانی نام آشنا که خاکش با افتخار قرنهاست امانتدار پیکر مقدس یکی از نوادگان شریف اهل بیت عصمت و طهارت است و سالها پاتوق رزمندگان عاشقی بود که گرما و خستگی نبرد با خصم را در سایه سار گنبد و گلدستههایش به در کرده و با روحی دگرگون شده و سرشار از حلاوت عشق به امام حسین راهی خاکربزها و سنگرهای دفاع از حریم پاک ارزشهای انقلاب می شدند.
وجب به وجب و ذره ذره تربت صالح آباد و رملها و بوته هایش هنوز که هنوز است با نجوای عاشقانه فرزندان پیر خمین در روز و شبهای قبل و بعد از عملیاتهای دفاع مقدس مأنوسند، و این تربت هم مقدس است و هم به خاطر مدفن عزیزانمان محترم است.
ذکر این مقدمه نسبتا بلند برای تبیین جایگاهی است که این سرزمین و قداستیست که برای ما داراست، نام صالح آباد سالهاست با دفاع مقدس فرزندان ایران عجین است و زائران راهیان نور با دیدن این دشت مقدس، مقاومت و ایثار فرزندان دلیر ایران و نبرد تن با تانک دشمن در مقابل چشمانشان تداعی میشود.
جا دارد این سرزمین به موازات تمام خوبیها و خاطراتی که در خود نهفته داشته و به یمن آثار و ارزشهایی که در دل خود به یادگار دارد و حال که به عنوان کریدور بزرگترین تجمع جهان تشیع مطرح است، باید طرحها و برنامهریزیها هم در شأن و قداست و نام و جایگاهش صورت پذیرد.
یقینا هر گونه برنامهریزی صنعتی و عمرانی برای این منطقه بایستی یک طرح فرهنگی هم به پیوست داشته باشد که در کنار اهمیت نگاه زیست محیطی، قداست این خطه دستخوش خدشه و آسیب نشود.
شنیدهها حاکیست که متولیان امورعمرانی استان، بیتوجه به قداست و آوردههای فرهنگی و ارزشی این سرزمین، در نظر دارند که آن را به محل دپو و دفن زبالههای شهر ایلام تبدیل نمایند.
صرفنظر از اینکه مدیریت پسماند در هر شهر و منطقهای امری حتمی و بدیهی است؛ اما انتخاب این نقطه به خاطر ارزشها و ویژگیهایی که در خود نهفته دارد، یک کجسلیقگی محض است که بر پایه بیتوجهی به مزیتهای فرهنگی و اجتماعی این منطقه در مختصات فکری آنان ترسیم شده است.
اینکه با وجود مناطق مستعد دیگر برای دفن زباله و مدیریت پسماند، این نقطه سرشار از مزیتهای فرهنگی، تاربخی و مذهبی انتخاب شده است باید به نگاه برنامهریزان به ارزشهای ایلام و کشور شک کرد.
مگر میشود در جغرافیایی که تربتش جای پای مدافعان این سرزمین را در خود به یادگار دارد، مزارستانش از شأنی مرادف با شان قبرستانهای بزرگ و مورد احترام برخوردار بوده، محل دفن یکی از نوادگان اهل عصمت و طهارت است و مهمتر از آن محل رفت و آمد زائرین اربعین و عتبات عالیات است، دفن زباله کرد ؟! پس حرمت این خاک چه می شود؟!
با این وجود در کنار تاثیرات منفی که اجرای این طرح از حیث فرهنگی و اجتماعی بر جای می گذارد ،ضرورت دارد متولیان امر در خصوص تبدیل صالح آباد به محل دفن زباله و پسماند شهری ،از حیث فنی به سوالات ذیل که سوال مشترک دغدغه مندان زیست محیطی است پاسخ دهند ؛
۱. با عنایت به اینکه محدوده پیش بینی شده در زمین ها و مراتع کشاورزی قرار دارد ، آیا در مناطق پیرامون شهر ایلام مکان دیگری وجود نداشته است که در کنار تبعات اجتماعی و فرهنگی کشاورزی و محیط طبیعی را دچار آسیب ننماید ؟!
۲. با عنایت به پیامدهای زیست محیطی سایت های پسماند بر منابع آب و خاک و تهدید زیستی ناشی از مدیریت ناصحیح پسماندها ،ضرورت دارد اعلام شود، آیا انتخاب این مکان پس از مطالعات مکان یابی محیط زیست ( IEA ) انجام گرفته است یا خیر ؟! چنانچه پاسخ به این پرسش مثبت است لازم تست طرح مطالعاتی مربوطه در اختیار افکار عمومی و کارشناسان مستقل بخش های غیر دولتی قرار گیرد و در این خصوص افکار عمومی در روند این تصمیم مهم قرار گیرد !
۳. پرسش مهمتر در خصوص تصمیم مذکور این است که هنوز افکار عمومی نمی داند دستگاههای ناظر و مجری دقیقا قصد دارند در چه چارچوبی پسماندهای شهرهای استان را بدان منطقه منتقل نمایند و اساسا هنوز مشخص نیست که چه تاسیسات و تجهیزاتی برای مدیریت پسماند در آن منطقه مستقر خواهد شد.آیا بناست در منطقه مذکور لند فیل های استاندارد برای دفن پسماندها احداث شود یا تاسیاست مربوط به جداسازی پسماندهای ارزشمند بمنظور بازیافت و تولید کمپوست ،و یا اینکه زباله سوز مستقر خواهد شد یا خیر؟؛
۴ . با فرض استقرار هر یک از این تجهیزات و مستحدثات، لازم است مشخص گردد حجم اعتبار پیش بینی شده برای این پروژه مهم چقدر است و در چه بازه زمانی این پروژه به سرانجام خواهد رسید ؟!
۵. تجربه اغلب پروژه های اینچنینی نشان داده که عموما متولیان امر در صدد مدیریت روزمره و امروزه مسائل و مشکلات مدیریت شهری و از جمله مدیریت پسماند می باشند. بنابراین رسانه ها و دوستداران محیط زیست تا زمانی که مستندات و اطلاعات فنی لازم در خصوص این طرح در اختیار آنان قرار نگیرد با بدبینی و وسواس ،روند اجرای این طرح را دنبال نموده و دغدغه های خود را در فضای عمومی منتشر خواهند کرد !
