چیچست یا ارومیه به تاریخ می‌پیوندد؟!

……………………..

✍دکتر کرم علیرضایی

دریاچه‌ی ارومیه که در منابع کهن با نام‌های چیچست، کبودان، شاهی و در دوران معاصر، «ارومیه» شناخته می‌شود، روزگاری بزرگ‌ترین دریاچه‌ی داخلی ایران و دومین دریاچه‌ی شور جهان بود. این دریاچه نه تنها یک پهنه‌ی آبی، بلکه بخشی از هویت تاریخی، فرهنگی و زیست‌محیطی ایران به شمار می‌رفت. در اوستا از «چیچست» یاد شده است؛ جایی که مرکز آیینی و فرهنگی زرتشتیان محسوب می‌شد. در دوره‌های تاریخی نیز این دریاچه همواره در متون جغرافیایی و تاریخی اهمیت داشت و بسیاری از تمدن‌های منطقه در پیرامون آن شکل گرفتند. اما در قرن اخیر، به‌ویژه از دهه‌ی ۱۳۷۰ به بعد، عوامل انسانی (سدسازی بی‌رویه بر رودخانه‌های ورودی، برداشت نامتعارف آب‌های زیرزمینی برای کشاورزی، سیاست‌های نادرست توسعه) و تغییرات اقلیمی سبب شد، این دریاچه رو به خشکی رود. اگرچه طی دو دهه‌ی اخیر، تلاش‌هایی برای احیای آن صورت گرفته، اما امروز بیشتر از یک خاطره‌ی تراژیک تاریخی و یک نام در کتاب‌ها و ذهن‌ها باقی نمانده است.

 دهم مهر، جشن باستانی مهرگان خجسته باد، سرزمینمان، ایران را دریابیم-