……………………………………
✍️ دکتر محمد جعفر محمدزاده
در صفحه ۲ شماره ۱۴۷ روزنامه پیام به تاریخ ۴ مرداد ۱۳۰۲ که تنها شماره در دسترس آن است؛ در مقالهای در انتقاد از اوضاع مملکت و حکومت وقت با عنوان «بحرین کو؟» به مسائل بحرین و بیتوجهی دولت مرکزی به این جزیره ایرانی پرداخته و از اقدامات کنسولگری انگلیس در آن منطقه اظهار نگرانی کرده است.
شاید بعصی گمان کنند که فرایند جدایی بحرین از ایران یکشبه در آغاز دهه پنجاه و پس از برگزاری یک همهپرسی (رفراندوم) غیرقانونی و فرمایشی صورت گرفت. حقیقت آن است که از دههها قبل بیتوجهی به مؤلفههای هویت ملی بهویژه زبان فارسی و کمتوجهی یا بیتوجهی به ساکنان جزیره محرومی مانند بحرین ارتباط و علاقه مردم ساکن این جزیره را به ایرانی بودن کمرنگ کرده بود.
از تجربه تلخ جدایی پارههای تن میهن باید درس گرفت. تجزیه ایران دستِکم از چهارصد سال پیش در دستور کار استعمارگران است. آنها ایران بزرگ و قوی نمیخواهند بلکه ایرانستان و ضعیف میخواهند و هنوز هم در پی برنامههای خود هستند؛ این خطر برطرف نشده است. تضعیف زبان ملی، کمتوجهی به آموزش آن، دخالت بیگانه و بیتوجهی حکومتهای مرکزی به نقاط مرزی بهویژه مناطق محروم و دورافتاده از عواملی است که مقدمات تجزیه را فراهم میکند؛ خطری که همیشه باید آن را جدی گرفت.