پایگاه خبری مهراننیوز- دکتر حبیب الله بخشوده
بیست و دو روز از برگزاری کنگره مشاهیر کرد میگذرد بعد از پایان این کنگره، یادداشتهای گوناگونی در باب محاسن و اغلب معایب آن با قلم نویسندگان محترم رقم خورد. حس میشود پس از ته نشین شدن احساسات و با اعلام بیانیهی دبیر علمی کنگره، دکتر بهروز چمن آرا و نقد عهتا منصوری و اظهارات سایر کاربران فضای مجازی وقت آن است که تکملهای بر این نقدها نوشت تا انشاءالله کاستیهای این کنگره در سایر جشنواره تکرار نشود و سایر مسؤلان فرهنگی در استانهای مجاور در انجام این گونه کنگرهها با طمأنینه بیشتر و تجربیاتی ارجمندتر برنامهریزی نموده تا به اهداف پیش بینی شده نائل آیند.
بیشک کنگره مشاهیر کرد بدون مساعی مدیران، مجریان، نخبگان، اساتید، کارمندان و دانشجویان نمیتوانست به انجام آید که در این ابتدا باید به آنها درودها گفت و تلاششان را ستود. اما لازم است به عنوان یکی از مدعوین مشاهدات خود را ذکر کنم و از مطالعه مکتوبات متعدد نظر خود را به قصد اصلاح یادآور شوم.
یکم: کنگرهی مشاهیر کرد رویدادی بزرگ در ظرفی حقیر و تنگی تنگ برای مطلوبی غامض بود. عموماً عناوین بزرگ به دلیل نداشتن معیار کمی و حتی کیفی معین، حدود و ثغوری دست نیافتنی دارند و اگر برنامهریزان و سیاستگزاران روشی علمی و کم خطا را برنگزینند به نتایج مطلوبی نخواهند رسید به قول معروف سنگ بزرگ برداشتن نشانه نزدن است. مردمک چشم مجریان نمیتواند افقهای نابسوده را در خود جای دهد و کرانههای دیگر را درست ببیند. کنگره مشاهیر دقیقاً مصداق همین سخن است.
دوم: 《عدم توجه به مشاهیرکرد ایلام》 تیتر اغلب نقدهایست که تاکنون نویسندگان در فضای رسانهها چه مجازی و چه حقیقی به آن پرداختهاند.
در روزهای نخست که نوشتههایی عجولانه نگاشته شدند نقایصی بر مکتوبات مرتب بود مثلا گاه نویسندگان محترم اسامی را درست ذکر نمیکردند و یا اسم حضراتی در لیستشان بود که اساساً کرد نبودند این جریان ناشی از التهاب قلم در انتقاد از کنگره بود. اما به هر حال، کوتاهی عوامل کنگره در انتخاب فرد و یا افرادی از استان ایلام کاملاً مشهود است. با رونمایی از اسامی مشاهیر، پرسشی جدی در ذهن کنشگران فرهنگی رقم خورد و تا این اواخر پاسخی از طرف عوامل مؤثر کنگره به آن سوال بزرگ؛ یعنی چرایی نبود مشاهیر کرد ایلام در کنگره،داده نشد اخیراً، جناب دکتر بهروز چمن آرا، دبیرمحترم کنگره که زحمات فراوانی در برگزاری کنگره کشیدند مرقومهای انتشار دادند که برخی از مطالب آن توسط عهتا منصوری مورد نقد قرار گرفت.
سوم: در بررسی منتخبین این کنگره چند مسئله قابل بررسی است:
۱) چهار ملاک اعلام شده توسط دبیر علمی تا چه اندازه میتواند روایی و اعتبار داشته باشند؟
۲) مشاهیر برگزیده آیا مصداق واقعی این معیارها بودهاند؟
۳) با عنایت به سوابق علمی، خدمات، شهرت و… مشاهیر منتخب، آیا در استان ایلام با جمعیت کرد بالغ بر هشتاد درصد، هیچ دیاری وجود نداشت که درحد و اندازهی این مشتهران به شهرت باشد؟
۴)معمولاً در انتخاب افراد، درکنگرههای بزرگ توزیع جغرافیایی یکی از ملاکهاست چگونه در این جهان پهناور متخصصی در سوئد دیده میشود و دانشمندی مانند پروفسور جعفر دارابی به دید نمیآید؟
دکتر کریمیدوستان زبانشناس شهیر که سالها ریاست دانشگاه کردستان به عهده داشته و با قلم خود چندین مقالهی ارزشمند در باب زبان شناسی و هم کتاب های قابل توجهی
را نگاشته است جز مشاهیر نیست؟
به قول سهراب سپهری《چشم ها را باید شست /جور دیگر باید دید》
۵) ظاهرا یکی از ملاکهایی که از دل این انتخابها میتوان به آن رسید شرایط سنی است به جز یکی دو نفر از مشاهیر مابقی محدودهی سنی بالاتر از پنجاه سال دارند. چرا یعنی مشاهیر حتما باید جز مکابر باشند تا مشهور شوند؟! خوب شاید کسی در میانسالی یا جوانی مشهور بود و تمامی معیارها را داشت تکلیف مشاهیر میانسال و جوان چه میشود؟ به قول منطقیون حتماً بین مشهور بودن و مسن بودن رابطهی تساوی وجود دارد!
مثلا نوید محمدزاده بازیگر معروف کشورمان و یا ذبیحاله پورشیب و علی هاشمی ورزشکاران بنام ایران نمیتوانستند جز مشاهیر باشند؟
۶)مسأله دیگر که در نقد این انتخاب قابل توجه است عدم توزیع جنسی است به جزخانم کردستان موکریانی، تمام مشاهیر مرد بودند و سهم زنان در این گزینش مانند بسیاری از انتخابهای دیگر،حداقل ممکن بود.
۷)با مرور لیست مشاهیر کرد میتوان شاهد عدم رعایت عدالت توزیعی در رشتهها هم بود. شاعران، موسیقیدانان، هنرمندان، نویسندگان، ورزشکاران، نظامیان، اساتید دانشگاه همه و همه جز مشاهیرند در برخی رشتهها یک نفر در برخی پنج نفربرگزیده وجود دارد اگر عزیزان مدعی شوند اشتهار فرد بر رشته تفوق داشته میتوان به آن پاسخ مقدر داد چرا که مثلاً 《سیه چمانه گو》 چه برتری بر《 هوره چر》 ایلامی دارد. یا نقش فردی چون استاد علیدوست فلاحتی استاد مسلم ساز دوزله که مقامی کشوری دارد و خدمات او به موسیقی کردی کمتر از سایرین نبوده و نیست.
چهارم: یکی دیگر از مشکلات کنگره بیبرنامگی در حوزه تدارکات و پشتیبانی بود. انصافاً کیفیت و نحوه پذیرش و پذیرایی ازمهمانان در حد یک جشنوارهی استانی هم نبود. دخالت سه نهاد استانداری،اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، دانشگاه کردستان و انتخاب عوامل متعدد اجرایی ناهماهنگ،مزهی شیرین یک برنامهی ارجمند را در کام تعدادی از مدعوین تلخ کرد و موجب گلایهها و نارضایتیها شد.
سالن جلسات در دانشگاه کردستان به هر دلیل که بنده از آن بیاطلاعم خوب نبود کارتهای ویژهای که به مهمانهای ویژه داده بودند و قرار بود در جایی ازسالن استقرار یابند از حیز انتفاع ساقط بود با خود گفتم ما قدر خودمان را نمیدانیم یاد کنگرههایی چون کنگرهی غلامرضا خان ارکوازی، شاکه و خان منصور، بهاران، گول زخم لاله و اردیبهشت افتادم که عوامل متعدد چه عزتمندانه پذیرای مهمانان و مشتاقان بودند.
پنجم: جای خالی هنرمندان و اساتید سایر رشتهها نظیر: تئاتر،مجسمه سازی، هنرهای تجسمی،خوشنویسی ،عکس ورزش و…خالی بود در ضمن حضور نخبگان لک زبان ایلام میتوانست رنگین کمانی از گویشها را به نمایش بگذارد.
درهرصورت کنگره مشاهیر کرد باهمهی شیرینیها وتلخیهایش به پایان آمد اما مهمترین گلایهی ایلامیان عدم رعایت عدالت در انتخاب مشاهیر و نداشتن سهمی متناسب با نخبگان این دیار است.
در این کنگره به دلایلی مبهم بالانس انتخاب به هم خورد، ضروری بود شخص استاندار و سایر مسؤلین ذیربط همپای منتقدان و فعالان معترض ایلامی مطالبات استان را اعلام میکردند چرا که این استان یکی از استانهای کردنشین ایران است و قطعاً از دیگر استانها چیزی کم ندارد.
