………………………
● مهدی آرمانی
دو پەچیە گورگ و پەس ها نام گیانم
گڕێ گورگەلوان،جارێ شوانم
خوەمی دەێ ما جرا ههم شێویامە
نیەزانم م یەکێگم یا دوانم
نگاهی از سر تامل والبته از دریچه علم روانشناسی و آموزههای روانکاوی ظرایف زیبایی از این دو بیتی پیش رو مینمایاند. در مصرع اول این دوبیتی تقابل و تضاد زیباییها و زشتیها بهخوبی به تصویر کشیده شده است.
(دو پەچیە گورگ و پهس ها نام گیانم)
زیگموند فروید، روانشناس بزرگ و سردمدار مکتب روانکاوی و کاشف ناخودآگاه ساختار ذهنی شخصیت انسان را به سه قسمت تقسیم کرد که ناخودآگاه و نیمهخودآگاه و خودآگاه این سه ساختار ذهنی را شامل می شود.
ناهشیار یا ناخود آگاه در برگیرنده پندارها،آرزوها،تکانهها و خواستههای ماست که از دسترس ما دور است و بر رفتارها و فرایندهای ما تاثیر میگذارد
در این دوبیتی، گیان را میشود همان ضمیر ناخودآگاه و قسمت تاریک ذهن تاویل کرد چرا که ناخودآگاه مخزن عظیم خاطرهها،آرزوها،پندارها و آرزوهای سرکوب شده است و به تعبیر فروید، هر قدر یک نفر از بیرون کاملتر به نظر برسد درون او شیاطین بیشتری وجود دارد.
در مصرع دوم این دو بیتی؛ کشمکش و جدال این تضادها به تصویر کشیده شده چرا که انسان براساس نظریات زیگموند فروید اسیر نیروهای ناخودآگاهی است که خود چندان بر آنها واقف نیست.
(گڕێ گورگەلوان،جاڕێ شوانم) باز در این مصرع انسانی میبینیم که حالات متباینی دارد و ناخودآگاهی نمایان است که هر لحظه میتواند ابعاد وجودی ما را تحت تاثیر قرار میدهد.
(خوەمی دەێ ماجرا هەم شێویامە)
در این مصرع خودآگاهی انسان و ناتوانی اش در شناخت لایههای تاریک ذهن نمایان شده است چرا که بر اساس نظر زیگموند فروید،ذهن انسان مانند کوه یخی است که تنها یک دهم آن بر روی اقیانوس قرار دارد و نه دهم خارج از دایره خودآگاهی است.
و در مصراع پایانی این سرگشتگی و گم گشتگی به زیبایی به تصویر کشیده است.
(نیەزانم م یەکێگم یا دوانم)
