……………………………….
●مهراننیوز – دکتر علی ایار
بررسیها در مورد پیامدها و مصیبتهای به جای مانده از حوادث جمعی و بحرانها حاکی از توزیع نا متقارن پیامد بحرانها و مخاطرات است به نوعی که طبقه پایین و اقشار محروم جامعه ظرفیت آسیب پذیری بیشتری دارند. شیوع « ویروس کرونا» به مثابه یک بحران اگر چه در ابتلا به لحاظ فردی همه را به صورت مساوی تهدید میکند؛ اما پیامدهای ابتلا و خطر ابتلا با عنایت به فاکتورهای اجتماعی- اقتصادی کاملا با عنایت یافتههای جامعه شناسی فاجعه، تحقیقات جامعه شناسی پزشکی در بین مناطق حاشیهای، محروم و اقشار پایین جامعه بیشتر خواهد بود. توان مقابله با ویروس کرونا در بین اقشار مختلف با فضای زیست آنها تناسب دارد، اقشار و طبقه بالای جامعه به یقین توانایی تأمین ابزار و مواد لازم مراقبتی و بهداشتی به دلیل دسترسی به مجاری تولید و توزیع و توان مالی را بیش از سایر اقشار دارد؛ به همین دلیل آسیب پذیری کمتری دارد، قدرت سیستم ایمنی بدن یک فرد در برابر هر ویروس به سلامت وی در طول دوران زندگی، رژیم غذایی و… بستگی داردبه همین ترتیب توان مقابله دستگاه ایمنی با این بیماری به شرایط اجتماعی و اقتصادی افراد بستگی دارد با این وصف شرایط زیست طبقات پایین نمی توان حامل سیستم دفاعی قوی، دسترسی و تأمین ابزار های مراقبتی و بداشتی ( ماسک، الکل و..) باشد بنابراین ضروری بنظر می رسد. این روزها می طلبد نظام رفاهی کشور ، نهادهای حمایتی واکنش مناسب نشان دهند؛ حمایت های نظامند در این روزهای سخت می تواند با ارتقاءکیفیت زندگی و احساس کنترل بر زندگی در بین اقشار پایین جامعه به کاهش استرس و عملیاتی شدن توصیه های پیشگیرانه منجر شو.د در این راستا پیشنهاد می شود:
فعال شدن نظام سیاستگذاری و حمایتی(صدای فراموش شدگان):
نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی و بهزیستی میتوانند با ارائه بستههای بهداشتی و مراقبتی جامعه هدف خود را در مقابله با این بیماری کمک کنند. زیرا فرایندهای اجتماعی با طرق مختلف با سلامت تعامل دارند؛ فضای طبقه پایین جامعه با درآمد کم و ناکافی و در نتیجه رژیم غذایی نا مناسب و عدم دریافت کالری لازم و در نهایت سیستم دفاعی آسیبپذیر در برابر بیماری است، احتمال میرود این تعامل در خصوص ویروس کرونا در مورد اقشار ضعیف جامعه مشاهده شود. فقر محدویت های زیادی را بر شرایط زندگی روزمره تحمیل می کند و باعث محدودیت در دسترسی به عناصر بنیادین سلامت مانند تغذیه، مسکن مناسب و… میشود. استان ایلام از نظر فقر و بیکاری وضعیت مطلوبی ندارد و این وضعیت مسئولیت نهادهای رسمی مسئولیت اجتماعی شهروندان را دوچندان می کند.
طیف وسیعی از جامعه علیرغم نیازمند بودن و ناتوانی در تأمین مخارج زندگی روزانه خود از هیچ چتر حمایتی رسمی برخوردار نیست، تعطیل شدن فرصتهای اندک کسب درآمد و معاش زیست این قشر از جامعه سخت کرده است؛ دولت باید از طریق مراجع ذیصلاح به کمک های نقدی و ارائه بستههای بهداشتی و مراقبتی به این لایه از جامعه کمک کند.
خانواده ای آسیب دیده( تک سرپرست، بد سر پرست،. زنان سرپرست خانوار…) استعداد بیشتر برای آسیب پذیری دارند، لزوم توجه نهادهای مانند سازمان بهزیستی، سازمان های مردم نهاد به این اقشار باید بیش از پیش احساس می شود.
تخفیف و بخشش کامل عوارض خدماتی مانند گاز، برق، تلفن … در مناطق محروم و برای اقشار محروم حداقل کمکی است که دولت می تواند با آن به کاهش استرس و اضطراب ناشی از پیامد مالی این بحران برای اقشار فقیر و کارگر جامعه است.
کاهش ارتباط چهره به چهره به یقین منجر به افزایش ارتباطات مجازی و تلفتی می شود: انتظار می رود با افزایش سرعت اینترنت ، ارائه بسته های رایگان اینترنتی، و کاهش قیمت بسته های مکالمه ای اپراتورهای همراه اول، ایرانسل … بخشی از بار فشار ناشی از فقدان با هم بودن های واقعی را تقلیل دهند.
حمایت اجتماعی:
حمایت اجتماعی یکی دیگر از فرایندهای اجتماعی است که با سلامت مرتبط است، فضای زندگی اقشار محروم جامعه فقدان شبکه های حمایتی است به موازات فراگیر شدن خطر شیوع کرونا احتمال فراموشی این طیف از اجتماع بیشتر می شود پس لازم است هم دستگاههای متولی مانند کمیته امداد امام خمینی(ره) ، بهزیستی، سازمان های مردم نهاد و شبکه های اجتماعی و خویشاا وندی در این شرایط کارگران روزمزد و فصلی، خانواده های آسیب پذیر را دریابند……
حمایتها در سه شکل: ۱- حمایت ابزاری و مالی ۲- حمایت عاطفی: دادن امید، همدردی و همدلی ۳- حمایت اطلاعاتی: ارسال پیامهای مراقبتی و بهداشتی.
شعار در خانه بمانیم به راحتی اجرا نمیشود مگر آن که ملزومات آن فراهنم شود؛
طیف وسیعی از جامعه که مستمری ماهیانه دریافت نمیکند و پساندازی هم برای این روزهای سخت ندارد تنها با دریافت بستههای حمایتی میتواند در خانه بماند و قطع کننده چرخه این ویروس باشد.
راهاندازی کانال رسمی اطلاع رسانی :
ارتباطات دقيق و ارائه اطلاعات درست در مورد خطرات احتمالى مى تواند نقش مهمى در پيشگيرى از بحرانها، كاهش عوارض ناشى از بحرانها و اتخاذ تصميم مناسب در اين مواقع داشته باشد.
در فقدان اطلاعات با گسترش شایعات متعارض شهروندان در حالت ابهام قرار گرفته و در نتیجه؛شایعههایی که با ارائه اطلاعات غیرعلمی، غیرکاربردی، آماریهای نادرست ضمن ایجاد فضای نا امیدی با ایجاد تعارض اطلاعاتی که مخاطبان در استفاده راهبردهای پیشگیرانه در حالت ابهام قرار میدهد. به این منظور پیشنهاد میشود به منظور رهایی از اخبار و توصیههای متناقض یک کانال ارتباطی با محوریت ستاد بحران یا دانشگاه علوم پزشکی استان ایلام شکل گرفته تا توصیههای مراقبتی و بهداشتی و اطلاعات را سریع و صریح در اختیار عموم قرار دهد.
