……………………..
⚫️حمید حیدرپناه
من محرم را با همین رنگ و بوی ساده و مردمیاش بیشتر دوست دارم.
هنوز هم نوای خاطرانگیز «بنت نبی مصطفی امّی یا زهرا» حاج میرحسین رضایی و نوحه نوستالژیک «رولهی اصغرم لایلای» علیاکبربوچانی و زنجیرزنی در کنار بچههای صاف و بیریای محلهام بهمنآباد چوار را به برخی هیاتهای پرزرقوبرق تهران و مداحان لاکچری و سلبریتی ترجیح میدهم.
به همین خاطر تلاش میکنم محرم هرسال، در هر شرایطی خودم را به زادگاهم برسانم و در هیات باصفای محله و کنار همولایتیهایم عزاداری کنم.
محرم برای من سرشار از خاطره است، وقتی گوشهگوشهی هیات لبریز از خاطرات عزیزانی است که سالها سینهزن حسین(ع) بودند و اکنون از جمع ما کوچ کردهاند.
محرم برای من یعنی اندوه جای خالی پدر و دلتنگی برای مادر…
فرهنگ عزادارای محرم قرنهاست در تاروپود فرهنگ ایرانی تنیده شده و یکی از نمودهای بارز مردمسالاری دینی است، جایی که حاکمیت کمترین دخالت را در اموراتش دارد، هزینه خاصی برای دولتها ندارد و عمدتا توسط خود مردم تامین و به بهترین شکل ممکن نظم و امنیتش را برقرار میکنند.
در واقع راز ماندگاری محرم در طول قرنها، مردمی و ساده بودن است.
مراسم محرم خیلی جای سخنرانیهای نصیحتگرایانه نیست و بهتر است در همان نوحهخوانی و سینهزنی و زنجیرزنی مردمی خلاصه شود یا اگر منبر و سخنرانی هست کوتاه، جذاب و متفاوت باشد.
اینکه در مواردی دیده میشود جلسات مذهبی و عزاداریها رنگ و بوی سیاسی و جناحی میگیرد و مداحیها آغشته به شعارها و انتقادات سیاسی میشود، بزرگترین جفا به این حوزه است که میتواند ضربات جبرانناپذیری به این فرهنگ مقدس بزند.
یکی از بزرگترین اشتباهات استراتژیک ما در حوزه فرهنگی و مذهبی تلاش برای موعظهگری، نصیحتگری و فرهنگ بخشنامهای و حرکت از بالا به پایین است که متولیان تلاش میکنند مولف، مجری صفر تا صد و کنشگر اصلیاش خودشان باشند، در حالی این روش آنچنان کارساز نیست.
بنابراین ضروری است ضمن حفظ سادگی و مردمیبودن محرم، گاهی سایر امورات فرهنگی را به خود مردم بسپاریم که هرجا به آنها اعتماد کردیم و سپردیم خروجی بهتری داشتیم.
نمونه بارز آن همین فرهنگ محرم، کمکهای مردمی در بحرانهای طبیعی، هیاتهای مردمی صلح و سازش و… است که مردم بهترین کنشگران بودهاند.
