در عملیات والفجر۳، ارتفاعات کله قندی، سلسله ارتفاعات ۳۴۳ و دوراجی و دامنه ارتفاعات و دشت زالواب آزادسازی صورت گرفت.
✍محمدتقی قاسمی/ پژوهشگر حوزه دفاع مقدس
شهر مهران از توابع استان ایلام است که در دل کشور عراق قرار گرفته و از شمال به ارتفاعات زالواب وکله قندی و سلسله ارتفاعات ۳۴۳ و کانی سخت و رودخانه کنجانچم،از جنوب به سلسله ارتفاعات قلاویزان و آب زیادی رودخانه گاوی از غرب به مرز عراق و از شرق به ارتفاعات ذیل منتهی میشود.
مهران تنها شهری است که در طول هشت سال دفاع مقدس سه مرحله توسط ارتش متجاوز بعث عراق در تاریخ های ۲ مهر سال ۱۳۵۹ و ۲۸ اردیبهشت ۱۳۶۵ و ۲۹خرداد ۱۳۶۷ اشغال و تصرف شد .
وضعیت ارتش متجاوز بعث عراق در منطقه عملیاتی والفجر سه مهران:
خطوط پدافندی ارتش بعثی عراق از چندین رده پدافندی تشکیل شده بود شامل کمین ها، میدانهای مین گسترده، سیم های خاردار سه حلقهای و کفی وتلههای انفجاری و احدث کانال و خاکریزها وسنگرها راههای نفوذ ی را بسته بود.
یگانهای که از ارتش متجاوز بعث عراق در منطقه استقرار داشتند عبارتند بودند از: تیپ های ۴۱۷ و ۴۲۰ و ۵۰۶ که مسولیت پدافندی منطقه عملیاتی را به عهده داشتند. عراقیها در مجموع تعداد ۱۱ تیپ پیاده دو تیپ زرهی و یک تیپ مکانیزه و چهار گردان کماندویی وارد عمل کردند
سازمان رزم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات والفجر سه عبارتند از:
لشکر های ۴۱ ثارالله، ۵ نصر و تیپ های ۱۱۴ امیر المومنین (ع) و ۲۱ امام رضا (ع) و گردانهایی از لشکر ۲۷ حضرت محمد رسول الله (ص) و ۱۷علی بن ابی طالب (ع) و تیپ ۸۴ خرم آباد، و تیپ ۴ لشکر ۲۱حمزه از ارتش با پشتیبانی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
فرماندهی عملیات بر عهده قرارگاه نجف اشرف نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود.
دستور عملیات والفجر سه در ساعت ۱۲ و ۲۲ دقیقه در ۷ مرداد ماه سال ۱۳۶۲ و با رمز مبارک یا الله ،یاالله یا الله یا محمد و یا علی از طرف فرمانده قرارگاه نجف اشرف محمد علی جعفری صادر شد. و رزمندگان اسلام با شنیدن رمز عملیات از طریق بی سیم بلافاصله حمله خود را از سه محور شمالی و جنوبی آغاز کردند.
محور جنوبی عملیات ارتفاعات قلاویزان لشکر ۴۱ ثارالله به فرماندهی حاج قاسم سلیمانی این محور نتوانست اهداف خود را تأمین کند و محور شمالی لشکر ۵ نصر به فرماندهی حاج مرتضی قربانی از پشت ارتفاعات کله قندی و سلسله ارتفاعات ۳۴۳ و تیپ های ۱۱۴ امیر المومنین (ع) به فرماندهی حاج اکبر دانشیار و ۲۱ امام رضا (ع) به فرماندهی حاج محمد باقر قالیباف در دشت زالواب و دامنه ارتفاعات کله قندی و سلسله ارتفاعات ۳۴۳ و دوراجی ماموریت داشتند.
تیپ ۱۱۴ امیر المومنین (ع) با دو گردان ۵۰۵ محرم به فرماندهی حاج یحیی خادمی به صورت ادغامی در یکی از گردان های تیپ ۲۱ امام رضا (ع) وگردان ۵۰۳ شهید بهشتی به فرماندهی حاج اللهنور نورالهی با عبور از خط تیپ ۲۱ امام رضا (ع) وگردان مالک اشتر به فرماندهی حاج حمید کریمی در احتیاط تیپ ۱۱۴ امیرالمومنین (ع) بودند.
مهمترین و پیچیده ترین نقطهای عملیات محور شمالی وارتفاعات کله قندی و سلسله ارتفاعات ۳۴۳ وزالواب و دوراجی بود،که بخشی از نیروهای ارتش بعثی عراق که به محاصره در آمدن و ماجرای سرهنگ جاسم که روایت آن از حوصله این یادادشت خارج است وبه مدت ۱۱ شبانه روز طول کشید و عراق توسط بالگرد از هوا آنان را پشتیبانی می کردند.
رزمندگان تیپ ۱۱۴ امیر المومنین (ع) در کنار رزمندگان تیپ ۲۱ امام رضا (ع) در مقابله با پاتکهای سنگین یگان های مکانیزه و زرهی ارتش عراق عاشورا را بارهای بار تکرار کردند.
ارتش متجاوز بعث عراق تلاش فراوانی کرد تا بتواند محاصره نیروهایش در ارتفاعات ۳۴۳ در هم بشکند برای شکستن محاصره باید از محور دوراجی عبور میکردند که مسولیت دفاعی آن به عهده رزمندگان تیپ ۲۱ امام رضا و تیپ امیرالمومنین بود.
شدت پاتکهای زرهی و مکانیزه ارتش بعثی عراق طوری بود فرمانده تیپ امیرالمومنین مجبور شدند بخشی از رزمندگان تیپ که در محور عملیاتی چنگوله پدافند می کردند به فرماندهی حاج سید ماشاالله رحیمی برای کمک به محور دوراجی فراخوانده شدند.
در این عملیات رزمندگان تیپ امیرالمومنین (ع) حماسه های تاریخی خلق کردند و به ویژه گردان های ادوات به فرماندهی حاج سید صادق حسینی (کاکی) وبه جانشینی حاج علیرضا بازدار و مهندسی رزمی به فرماندهی حاج عبدالرضا صیدی و جهاد گران بی سنگر که نقشی ماندگار در این نبردها دارند.
در این عملیات تیپ ۱۱۴ امیر المومنین (ع) ۱۲۰ نفر از رزمندگان و فرماندهانش به درجه رفیع شهادت نائل گردیدند ونزدیک به ۴۰۰ نفر مجروح شدند.
