به بهانه نکوداشت استاد علی اشرف صندوق آبادی؛

آسیب‌شناسی تمایز نایافتگی در فضای فرهنگ وهنر

IMG_20220728_135433_789

به همت بنیاد نخیگان استان ایلام و با همکاری حوزۀ هنری، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و شهرداری ایلام، آیین نکوداشت مقام استاد حاج علی اشرف صندوق آبادی ساعت ۱۸٫۳۰روز چهارشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۱ در سالن سینما فرهنگ برگزار شد.

✍ دکتربهروز سپیدنامه

به گزارش مهران‌نیوز، در ابتدای این مراسم که با اجرای زیبای هنرمند ارجمند و مجری توانا، علیرضا آقایی و با حضور جمع کثیری از هنرمندان، شاعران، اصحاب رسانه و مسئولین برگزار شد ، دکتر محمد ایدی – عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام و رییس بنیاد نخبگان استان ایلام- ضمن عرض خیر مقدم به حضار، با استناد به آیات کریمۀ سورۀ انشراح، مهمترین عامل موفقیت در زندگی را ایمان به این اصل دانست که تحمل سختی‌ منجر به گشایش‌ها می‌گردد و اقبال به سوی خداوند، عامل پیشرفت در امور است. وی با تفکیک بین زندگی شغلی و زندگی حرفه‌ای، رمز موفقیت افراد را توجه به زندگی حرفه‌ای دانست. و این نوع سبک زندگی را متکی بر فعالیت بدون توجه به منطق کاسبکارانۀ محاسبۀ سود و زیان برشمرد.

در ادامۀ برنامه، استاد محمد پیرانی و استاد شمس‌الدین مرادی از خوشنویسان مطرح کشوری به بیان سخنانی در تجلیل از مقام استاد علی‌اشرف صندوق آبادی پرداختند. سخنرانی بهروز سپیدنامه، شعرخوانی شاعر نام‌آور استان و کشور آقای فرهاد شاهمرادیان ، اجرای آواز توسط خواننده نام‌آشنا آقای محمد جواد شوهانی و پخش کلیپ ساخته استاد حشمت الله آقایی و فیلم مستند کوتاه ساختۀ استاد مهدی نورمحمدی از دیگر برنامه‌های این مراسم تجلیل و تکریم بودند.

در پایان مراسم، استاد حاج علی اشرف صندوق آبادی به بیان احساس قلبی خود نسبت به محبت دوستان پرداختند و در انتهای مراسم از یک عمر تلاش هنری ایشان تجلیل به عمل آمد.

بهروز سپیدنامه – عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی دانشگاه ایلام- به آسیب‌شناسی تمایزنایافتگی در فضای فرهنگ و هنر پرداخته و در پایان، با قرائت شعری از مقام استاد صندوق آباد تقدیر نمود. شما را به مجمل سخنان ایشان فرا می‌خوانیم:

«تمایز یافتگی فرهنگی و هنری» در جوامعی پدید می‌آید که جایگاه افراد در سلسله مراتب منزلت اجتماعی بر اساس میزان تصاحب سرمایِۀ فرهنگی و نمادین معین می‌شود. هر گونه بی‌سامانی در پهنۀ اجتماع، سبب فرسایش نظم اجتماعی خواهد شد که به فراخور این مجلس به سه نوع از این بی‌سامانی‌ها اشاره می‌کنم:

الف) بی‌سامانی توزیع مسئولیت‌ها و کم‌رنگ شدن شایسته‌سالاری : جامعه یک کل اندام‌واره است که هر بخشی از آن به مثابۀ یک عضو از بدن دارای کارکرد و نقش خاصی است که اگر آن را به خوبی ایفا نماید شاهد انسجام و نظم اجتماعی خواهیم بود. هر گاه در بدن عضوی به درد آید – به قول سعدی – سایر اعضاء نیز به درد خواهند آمد، لذا اگر خرده نظامی وظایف خود را به خوبی انجام ندهد، تعادل کل نظام اجتماعی مختل خواهد شد.

یکی از مواردی که نظم اجتماعی را آشفته می‌سازد، بی‌سامانی سلسله مراتب و منزلت‌ها در جامعه است. به عبارتی دیگر، کم‌رنگ شدن اصل شایسته‌سالاری سبب به کار گمارده شدن افرادی می‌شود که بین توانمندی آنان و مسئولیتی که به آن‌ها واگذار شده است، سنخیت چندانی وجود ندارد.

در پهنۀ ادبیات فارسی از «روشن رایی» به عنوان یکی از مهم‌ترین صفاتی که دولتمردان و سیاست‌گذاران باید بدان متصف باشند تا نظام شایسته‌سالاری در جامعه مستقر شود یاد شده است. حافظ علیه الرحمه فرموده:

دل که آیینۀ صافی است غباری دارد
از خدا می‌طلبم صحبت روشن‌رایی

و شیخ اجل سعدی نیز به کارگماردن افراد غیر متخصص در مشاغلی که تناسبی با توان و علم آنان ندارد را خلاف روش‌رایی دانسته است:

ندهد هوشمند روشن رای
به فرومایه کارهای خطیر

بوریا باف اگرچه بافنده است
نبرندش به کارگاه حریر

ب) بی‌سامانی مفاهیم و تحریف مفاهیم از موضع خود یکی دیگر از آسیب‌هایی است که تمایزیافتگی را از بین می‌برد. نیک می‌دانیم که مفاهیمی نظیر: نشست، گردهمایی، همایش، کنگره، اجلاس و نظایر آن، دارای بارمعنایی خاصی هستند و بر اساس شاخص‌های معینی وضع شده‌اند که مهمترین آن‌ها، گستردگی شعاع برنامه و وزن محتوای آن (اعم از انسانی و غیرانسانی) است.

امروزه در جامعه شاهد آشفتگی و بی‌سامانی نام‌گذاری برنامه‌هایی هستیم که بین اسم و مسمای آن‌ها سنخیتی وجود ندارد. مثلاً چند شاعر دور هم جمع می‌شوند و به دورهمی خود عنوان «همایش» می‌دهند. چنین آشفته‌بازاری سبب گم شدن عیار و محک تشخیص شده است.

ضروری است نهادهای تصمیم‌ساز و تصمیم‌گیرنده در خصوص شاخص‌سازی برنامه‌ها بر اساس وجه تسمیه و ساماندهی آن‌ها اقدام نمایند تا شاهد استقرار نوعی نظم و انسجام در اجرای این برنامه‌ها باشیم.

ج) بی‌سامانی القاب و عناوین آسیب دیگری است که تمایزیافتگی را بسیار دشوار ساخته است. «استاد» یکی از القاب گران‌سنگی است که امروزه مثل نقل و نبات به هر کسی می‌بخشند و این بذل و بخشش از مال غیر، ظلم گرانی است به اساتید واقعی که با خون جگر، سنگ وجود را به لعل مبدّل ساخته‌اند.

یکی از اصول و قواعد موجود در تشکیلات نظامی و انتظامی، تناسب بین درجه و عنوان فرد است. در این تشکیلات مثلاً اگر ستوانی را سرهنگ خطاب کنند اعتراض خواهد کرد و رتبه واقعی‌اش را گوشزد خواهد نمود. اما در دنیای فرهنگ و هنر، شاهد به‌هم ریختگی این سلسله‌مراتبیم. تا جایی که هر ابجدخوانی خود را استاد می‌داند و می‌خواند. و ضروی است که در این خصوص چاره اندیشی شود.

پایان سخن این‌که یکی از عزیزانی که لفظ «استاد» زیبندۀ اوست، استاد بزرگ هنرخوشنویسی کشور «حاج علی اشرف صندوق‌آبادی» است. تحصیلات دانشگاهی، سابقۀ مدیریت اجرایی، مهارت بسیار بالا در عرصۀ خوشنویسی، مطالعۀ وسیع در زمینۀ هنر خوشنویسی، تاریخچه و تبارشناسی آن و از همه مهم‌تر، شاگرپروری از جمله ویژگی‌هایی هستند که سبب شده‌اند تا زبان بی هیچ لکنتی در کام بچرخد و حاج علی اشرف صندوق آبادی را با بلیغ‌ترین واژه‌ها «استاد» خطاب کند.

وجود اساتید بزرگی چون «استاد صندوق آبادی» سبب تراکم سرمایۀ فرهنگی در استان ایلام و بلندآوازه ساختن این استان در سراسر کشور و حتی در خارج از مرزها شده است. لذا باید آنان را قدر بدانیم و بر صدر نشانیم.

 

مطالب مرتبط

2 نظر

  1. علی سایه میری

    سلام ودرود بر اهل فرهنگ وهنر ،خصوصا استاد ارجمند جناب آقای استاد صندوق آبادی که به حق بر تارک هنر خوشنویسی استان ایلام نشته اند عمرشان دراز وراهشان جاوید باد. درود می فرستم برهمکار پر توان، جامعه شناس ومتخصص اجتماعی ،درد شناس ماهر، وشاعر توانمند ،مرد اخلاق ،مدیر با تدبیر وانسانی وارسته از دیار خوبان ونیک صفتان جناب آقای دکتر سپید نامه که بحق مصداق مصرع بیت (موجیم که آسودگی ما عین عدم ماست)می باشند وهمواره در پویایی وتلاش برای نو شدن وارائه خلاقیت ها بی قرارند وآرزوی توفیق برای سایر دوستان که بانی وحمایت کننده این کار فرهنگی موثر ومفید بوده اند ،ریس بنیاد استانی نخبگان همکار عزیزم جناب دکتر ایدی. مدیر فرهنگ دوست ارشاد اسلامی جناب آقای هوشمند وسایر عزیزانی که دستی در کار داشته اند. تا باد چنین بادا

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *