…………………….
گفتگو: مهدی آرمانی
آقای دکتر سلامت روان چه اهمیتی می تواند به لحاظ فردی و اجتماعی برای شخص به ارمغان داشته باشد؟
– با سلام و احترام و تشکر ویژه از شما بابت یادآوری هفته بهداشت روان
زمانی که بحث از سلامتی و سلامت بودن را مطرح می کنیم، حالتی از رفاه و مطلوبیت را در سه بعد جسم و روان و اجتماع مطرح می کنیم در جامعه ما بعد جسمانی به شدت مورد توجه است اما از بعد روانی غافل هستیم. بُعد روانی یکی از ابعاد زیستی جامعه ماست در شرایط کنونی جامعه ما، بعد روانی یکی از مفاهیم مهمی است که سفیران فرهنگی و سلامت این ضرورت را به جامعه گوشزد می کنند و حساسیت های لازم را در این خصوص در جامعه برمی انگیزانند. بهداشت روانی باز یک موضوع مهم در کنار بهداشت جسمانی است. بهداشت روانی موضوعی فراتر از فقدان و نبود بیماری است. بهداشت روانی را حالتی از شرایط مناسب می دانند که شخص بتواند توانایی خود را پیدا کند و در شرایط عادی قادر به مدیریت و کنترل استرس ها باشد. از نظر شغل مفید و سازنده باشد، بهداشت روانی شرایط مناسبی است که شخص قادر به بروز قابلیت ها و توانمندیها و کارکردهای مطلوب خود است. همان گونه که ما برای سلامت جسم خود، ورزش، تغذیه و بهداشت را توصیه می کنیم برای سلامت روان هم مواردی برای توصیه وجود دارد
به عنوان مثال اگر فردی به دنبال دستیابی به سلامتی روان است غیر از توصیه های که در مورد داشتن سلامتی جسمانی مطرح شد فعالیت های دیگر هم باید برای خود در نظر داشته باشد؛
از جمله معاشرت با دیگران و ارتباط اجتماعی، خواب کافی و مناسب و اهمیت دادن به زمان.
آقای دکتر مقوله زمان را مطرح فرمودین، توجه به زمان در مبحث سلامت روان را لطفا بیشتر توضیح دهید
_ زمان یکی از مقولههایی است که در جامعه ما کمرنگ است، زمان یکی از مفاهیم حائز اهمیت در زندگی ماست، انجام برنامه ریزیهای مشخص، در نظر داشتن برنامه هایی برای انجام تفریحات و اوقات فراغت، به دنبال ایجاد فرصت هایی برای ابراز وجود باشیم و به نوعی خود را در معرض اجتماع قرار بدهیم تا قادر به دست یافتن به آن ویژگی های لازم برای داشتن سلامت روان باشیم.
رفاه و آرمش روانی ما زمانی که ایجاد شود احساس کارآمدی و خود کارآمدی را در ما ایجاد می کند و منجر به همبستگی های اجتماعی و خانوادگی خواهد شد و افرای که سلامتی روانی دارند شناخت و خودآگاهی دارند و قابلیت تعامل و مشارکت در اجتماع دارند. سلامتی وقتی در درون در ما ایجاد باشد ما می توانیم فعالیت های خود را در اجتماع به درستی و به دور از تنش انجام دهیم، با اعضای خانواده، با همکاران، با اطرافیان، و در محیط زندگی و پیرامون خودمان قادر به روابط سازگارانه و مبتنی بر احترام خواهیم بود.
چرا سلامت روان، یکی از محوریترین مباحث حوزه اجتماعیست؟
_ از این جهت که وقتی از سلامت روان برخورداریم از زندگی روزمره احساس لذت داریم و خود را در مقابل عواطف منفی قرار نمی دهیم و خشم و ترس را از خود دور و قادر به برآورده کردن نیازهای خود هستیم و راه حل های منطقی برای مسائل و مشکلات شخصی خود پیدا می کنیم به همین دلیل سلامت روان یکی از اساسی ترین و محوری ترین بحث هایی است که در حوزه اجتماعی مطرح می کنیم.
همانطور که مستحضرید سن نوجوانی از دوره های سنی است که می تواند همراه با آسیب های روانی باشد به نظر شما تعامل خانواده و نوجوان چه تاثیری بر سلامتی روانی و اجتماعی و پیشرفت تحصیلی نوجوان می تواند داشته باشد؟
_ یکی از مفاهیم خیلی مهم که در دوره نوجوانی با آن روبرو هستیم مسئله بلوغ است، خیلی از خانواده ها و نوجوانان متاسفانه به دلیل عدم آگاهی نسبت به این دوره، برخورد و شرایط مطلوبی با این دوره ندارند. افراد دچار بحران هایی در این دوره خواهند شد، تصور کنید فردی در ۱۲ یا ۱۳ سالگی با تغییرات شگرفی در بخش جسمانی و در حتی در بخش روانی مواجه می شود. تغییرات جسمی و روانی در سطح بسیار بالایی اتفاق می افتد که برای خود فرد و اطرافیان تعجب آور و شاید عجیب به نظر برسد و اگر ما شاخت کافی از این تغییرات چه در بعد جسمانی چه در بعد روانی داشته باشیم و پذیرش مطلوبی از قابلیت های ایجاد شده در این دوره داشته باشیم نوجوان و جوان ما قابلیت سازگاری مطلوب تری در روابط خودش خواهد داشت و ترس از روابط اجتماعی و ایجاد روبط اجتماعی در نوجوان کاهش پیدا خواهد کرد.
اهمیت دادن به سلامت روان نوجوانان چه تاثیری ابعاد در زندگی آنان دارد؟
– یکی از عوامل مهم پیشرفت در بعد تحصیلی پذیرش این همه تغییراتی است که در بعد روان و جسم اتفاق می افتد. و هر زمانی که افراد با این تغییرات آگاهانه برخورد کنند قابلیت تعامل اجتماعی افزایش پیدا خواهد کرد و اعتماد به نفس در شخص بیشتر خواهد شد و این عوامل می توانند پیشرفت تحصیلی و آمادگی و انگیزه لازم برای پیشرفت تحصیلی را در نوجوان ایجاد بکنند و از خانواده ها و نوجوانان در خواست می کنم که آگاهی خود را نسبت به این دوره سنی افزایش دهند و شناخت علمی و ویژه از این دوره کسب کنند.
